bilişen gençlik 006 kitle iletişim aracı olması bakımından ve kamusal alan kavramı bakımından internet

Toplumsal yaşama yeni giren bir olgu olarak internet aslında çok geniş bir kapsama sahiptir. Internet yalnizca bilgi paylaşımı demek değil, küresel dünyanin büyük oranda temsil edildiği öyle bir platformdur ki, artik kendine özgü terminolojisi, kurallari ve araçlarıyla insan zihnindeki sınırlara bile meydan okumaktadir. Gündelik yaşamımıza soktuğu pek çok yenilikle birlikte, genel olarak bir iletişim biçimi olan interneti anlamak için bir anlamda öncülleri olan KİA(Kitle İletişim Araçları)'yla ilgili degerlendirmeleri gözden geçirmek, aradaki benzerlik ve ayrımları kısaca bulgulamak gerekmektedir. Çünkü geleneksel KİA hakkindaki görüş ve düşüncelerden referans almak, sosyal bir olgu olarak interneti anlamamızı kolaylaştıracaktır.

Kitle iletişiminin diger iletişim biçimlerinden ayırıcı özellikleri genel olarak şu şekilde sıralandırılabilir: Öncelikle kamusaldır ve kurumsallığı gerektirir. Ancak burada kurumsallik, 'kamu yararina' oldugu varsayilan belli ilke ve politikalarin olusturulmasi ve uygulanmasi etkinliklerini de içermektedir. Ayrıca kamusallıktan kasıt alanın kamusal alan olmasıdır yani modern toplumlarda bağımsız sivil kuruluşlar tarafından oluşturulan, eleştirel ve özgürleştirici ifadenin hayat bulduğu metoforik platformlar olarak tanımlanan alan kamusal alandır ki internet de buna en güzel örneklerden biridir.(Forumlar,sanal gazetelerdeki yorumlar,chat gibi programlar)

Bundan baska KİA tarafindan yayılan kültürel ürünler halkın çogunlugu tarafından kolayca elde edilebilir. Bütün bu özellikleriyle birlikte kitle iletişimi, tek bir kaynaktan çok sayıda tüketiciye yönlendirilmiş sürekli bir bilgi akışını ifade etmektedir.

Internetin ne tür bir kitle iletişimi gerçeklestirdiği de önemli bir soru olarak karşımıza çıkmaktadir. KİA genel olarak görsel, işitsel ve görsel-işitsel olmak üzere üç ana grupta sınıflandırılmaktadır. Tüketiciler açısından baktığımızda KİA ve internet arasinda önemli bir farklılık mevcuttur. Her bir KİA'nin olanaklari çerçevesinde belli sınırlılıkları vardır ve tüketiciler de bu sınırları gözetmek zorundadir. Örnegin, işitsel bir aygıt olarak radyo, dinleyicisine yalnızca işitsel olanakların elverdiği ölçüde enformasyon akışıni gerçeklestirebilir. Ancak internet bütün bu kategorilerden daha fazlasını yapisinda barındırdığına göre, şu ana kadar geliştirilmis KİA tanimlarinin dışında bir yer almalidir. Internet her ne kadar kurumsal ve kamusal içerigiyle KİA'na benzer bir yapiya sahip olsa da, hem radyo, hem televizyon, hem film izleme aygiti, hem de yazili basin islevlerini bir arada barindirdigi gibi, bunlarin da ötesinde elektronik posta ve sohbet olanaklarina da sahiptir.!

Dolayisiyla internetten sözederken, onun bir KİA degil, daha çok bir kitle etkileşim aracı olduğunu düsünmek daha dogru olacaktir. Çünkü internetin en belirleyici özelliklerinden biri enformatik akışın kullanicilar tarafindan yönlendirilebilmesidir. Diger bir deyişle kullanıcılar, enformasyonla etkileşme olanağına sahiptir.

Aslinda bilgi paylasimi veya tüketiminin internet gibi bir ortam sayesinde kolayca gerçekleşebilmesi yeni bir siyasal ve sosyal ütopyanin da olusmasina olanak tanımıştır. Gerçekten de internet insanlik adina son derece heyecan verici bir olgu olarak karsimiza çikmaktadir.

Gerek KİA, gerekse internet hakkinda düsünürken zaman ve zamanin kullanim biçimleri önemli bir ölçüt olarak karsimiza çikmaktadir. Çünkü zaman, "toplumsal gelişmenin belli bir basamağından itibaren olayların akışı içindeki yerlerini tayin edebilmek için insanlarin öğrenmek zorunda olduklari bir araç" olarak önemli bir kültürel ve dogal koşullanmadir.

Internetin en belirleyici özelliği, modern insanin zaman kavrayışına belli noktalarda hitap etmemesidir. Bir internet kullanıcısı için bu anlamda bir doğal, 'ideal zaman'dan söz edilemez. Çünkü internetin önemli bir özelligi, her bir veriyi zamandan bagimsiz olarak kullanıcıya iletmesidir. Diğer bir deyişle internet kullanimi sirasinda kullanici bir anlamda tarihselliginden arinir. Kullanici gündelik yasamindaki zamana iliskin sınırlılıklarından bagimsizlasmistir. Artik geçmis ve gelecek kavramlari, internet kullanimi sirasinda pek anlam tasimaz. Bunun bir nedeni, internetin zaman ve mekan farklılıklarını önemsizleştiren bir elektronik bilgi ağı olarak, istenen her yerden ve her zaman erişime olanak tanımasıyken, diger bir nedeni de internetteki veri akışınin sürekliligi ve bu sürekliligin belli bir periyoda sahip olmamasıdır. Bu noktada internet ile kitle iletişim araçları arasindaki ayrım belirginleşmektedir: Kitle iletişim araçlarinin temel özelliklerinden biri zamana bagimli olmalaridir, yani belli periyotlarla enformatik akışı gerçeklestirirler. Gazeteler günlük veya haftaliktir, radyolar ve televizyonlar yayin akislari uyarinca belli formatli yapımlari belli gün ve saatte yayinlamak zorundadırlar. Bu durum ayni zamanda kitlesel iletişimin bir temel kosuludur. Her bir KİA, tüketici hedefine neyi nerede ve ne zaman bulabilecegini yapisi ve isleyisi gereği bildirmek zorundadır.

Kaynaklar: İNTERNET VE YABANCILAŞMA - Özer Eltugay (http://inet-tr.org.tr/inetconf6/tammetin/yabancilasma.html)
Polemik:"Kamusal alan mı mekan mı?" - Zeynep Güney (http://www.8sutun.com/node/43843)

Mustafa Erdem Tomuş
Marmara Bilişim '07

bilişen gençlik 005 bilgi toplumu

Bilgi sektörünün ürünü olan mallar arasında bilgisayarlar iletişim ve elektronik araçlar, elektronik haberleşme, reklam, eğitim, iletişimi geliştirme araştırmaları ve hizmetleri, sigortacılık, danışmanlık araştırma-geliştirme firmaları yer almaktaydı. ABD'nin 1977 yılındaki mali gelirinin yaklaşık yarısı bu sektörden elde ediliyordu. Bu nedenle yeni doğan bu toplumsal yapıya değişik adlar verilmiştir. Örneğin, Fritz Machlup "bilgi ekonomisi", Ralph

Dahrendorf "postkapitalizm", Amitai Etzioni, "Postmodern", Daniel Bell "Postindüstriyel,

Peter F. Drucker "Post Businesss Society, Masuda ve Porat "Information Society" (Bilgi Toplumu) diye adlandırmıştır (Erkan, 1998: 72).

Bilgi toplumu ile enformasyon toplumunun ne olduğu konusunda farklı yaklaşımlar vardır. Ilki, bilgi toplumunu maldan çok bilgi üreten bir toplum olarak görür. Ikincisi, bilgi toplumunu enformasyon patlaması olarak ele alır. Üçüncüsü, bilgi toplumunu iletişim ve enformasyon teknolojileriyle özdeşleştirmektedir. Aralarında fark olmamasına rağmen bu yaklaşımlar bilgi ile

enformasyon arasında net bir ayrım yapmamaktadırlar (Irzık, 2002:6).

Bilgi ya da enformasyon toplumu insanların yaşamlarını ilgilendiren çeşitli enformasyona kolayca erişebilmelerine, bu enformasyonu bilgiye dönüştürebilmelerine ve dolayısıyla da kendilerini geliştirebilmelerine olanak tanıyan bir toplum olarak tanımlanmaktadır (Irzık, 2002:6)

Iletişim ve Bilişim döneminde teknoloji sayesinde bilgi üretimi önem kazanmıştır. Sanayi toplumunun maddi ürünü yerini artık bilgi üretimine bırakmıştır.

Sanayi Toplumu . Buhar Makinesi . Maddi Üretim .Fiziksel emek .Fiziksel Sermaye .Fabrikalarda üretim .Yeni pazarlar için Kolonilere yönelme .Imalat Sanayinin Ön Planda olduğu tarım, sanayi ve hizmetler şeklinde üçlü endüstriyel yapı . Işbölümü üretim tüketimin ayrılması (meta ekonomi) .Arz ve talebe dayalı Fiyat Mekanizması . Işletmeler önemli .Özel mülkiyet rekabet ve kar artışı ön planda .Merkeziyetçilik .Sınıflı toplum .Parlamenter demokrasi . Işçi Hareketleri .Işsizlik, savaş, faşizm .Kitlesel tüketim toplumu .Maddi değerlerle psikolojik ihtiyaçların tatmini .Bireysel özgürlük ve hümanizma düşüncesi

Bilgi Toplumu .Bilgisayar .Bilgi üretimi .Zihinsel emek .Beşeri Sermaye .Veri bankaları ve bilgi ağlarına bağlı üretim .Ulusal sınırları ortadan kaldıran Küreselleşme .Bilgi endüstrisi .Müşterek üretim ve kullanımda paylaşım (sinerjik ekonomi) .Gelecekteki amaçların gerçekleşmesi için bilgi kullanımı .Gönüllü topluluklar önemli .Müşterek katılım ve sosyal yarar ön plandadır. (*) .Çok merkezlilik .Çok merkezli fonksiyonel toplum .Katılımcı demokrasi .Sivil hareketler .Gelecek şokları, kişisel terör ve sorunları .Kitlesel bilgi toplumu (Sınırsız üretilen ileri düzeydeki bilgi) .Amaca yönelik gelecekteki başarı ihtiyacının tatmini (zaman değeri) Toplumsal katılım ve küreselleşme

Bilgi toplumunda sanayi toplumunun meslek yapısından daha farklı bir meslek yapısı oluşması söz konusudur. Sanayi toplumunun mavi yakalı işgücü yerini beyaz yakalı işgücü alacaktır. Bilgi toplumunda, daha gelişmiş yüksek bir teknoloji kullanılacağından üretimde daha az sayıda işçi kullanılacaktır ve işgücü sanayiden çok hizmet kesiminde toplanacaktır (Kocacık, 2000: 106).

Bilgi toplumunun getireceği sorunlardan biri de psikoloji alanı ile ilgilidir. Bilgi toplumuna geçişle birlikte psikoloji araştırmalarında değişen kimlik, kendilik anlayışları, insanlar arası ilişkiler ve yeni davranışsal-duygusal bazı sorunların ön plana çıktığı ve incelenmeye başladığı görülmektedir.

Bilgi toplumunda önem kazanan bilgi üretimi ve kullanımı ile ilgili hukuksal sorunlar da gündeme gelmektedir. Bilgi mülkiyetine (fikir mülkiyeti) ilişkin mevcut hukuksal kurallar ile örf ve adetler üzerindeki baskı ve gerilim giderek artmaktadır. Mevcut fikirsel mülkiyet rejimi, değişen koşullar karşısında etkinliğini büyük ölçüde kaybetmekte, yetersiz kalmaktadır. Artan bilgi paralelinde, bilgi üzerindeki haklara da saldırılar artmaktadır. Korsanlık, sahtecilik, bilgi hırsızlığı, taklitçilik gibi durumlar sık sık ortaya çıkmaktadır.Telif haklarının, patentlerin, markaların ve ticari sırların ihlaline hayatın her alanında ve ülkeler arasında da rastlanabilmektedir. Mülkiyet hakkında tartışmalar sürüp gitmektedir

Bilgi toplumunda, bireyselliğe aşırı derecede yüklenilmesiyle insanlar topluma karşı yabancılaşmaktadırlar. Insanlar bilgisayarlar sayesinde kendi kendine yeterli bir varlık haline gelmektedirler. Insanların çalışma ve oyun arkadaşları artık bilgisayarlar olmuştur.

Bilgi Toplumu ve Türkiye

Türkiye'nin sanayileşme sürecine geç başlamış bir ülke olması, bilgi toplumunun alt yapısının temel koşullarını oluşturan gelişmelerden yeterince yararlanmasını da engellemiştir.

Türkiye'nin sanayileşme sürecine baktığımızda yarı sanayileşmiş bir toplum olduğu., sanayileşmeyi ithal teknoloji ile bugünkü aşamasına ulaştırdığı ve bilişim teknolojisini de ithal teknoloji olarak kullandığı görülmektedir.

Bugünkü sanayileşmiş ve bilgi toplumuna girmiş veya girmek üzere olan toplumlara bakıldığında, hepsinin teknoloji üretebilir bir konumda olduğu görülmektedir.

Batı toplumları, aklın ve bilimin önemini kavramışlardır Batı toplumları, olay ve olguları açıklarken, aklın ve bilimin ışığında neden-sonuç ilişkisine göre açıkladıklarından olayları ve olguları objektif olarak değerlendirirler. Ülkemizde genellikle olay ve olgular geleneksel kalıplar içinde ele alındığından yaratıcılık ortaya çıkamamaktadır. Bu durum bilgi toplumu olma yolunda önemli engeldir. Bu nedenle yenilikçi ve rekabetçi piyasa ekonomisini olgunlaştırma yönünde , uygun eğitim ve kültür politikaları yanında etkin bir rekabet politikasının hızla uygulanmaya aktarılması gereklidir.

Türkiye tarım toplumu görüntüsünden yeterince kurtulamamış, sanayi ve hizmetler sektörünü yeterince geliştirememiştir. Sanayi toplumunu atlayarak, bilgi toplumuna ulaşmak olanaksızdır. Çünkü, bilgi toplumu temelini sanayi toplumunun kendine özgü kurum ve kuralları ile geliştirdiği ekonomik-sosyalteknolojik görüntü üzerinde şeklini bulmaktadır. Tarım toplumundan, bilgi toplumuna geçmeyi düşlemek anlamsız bir tavırdır. Dolayısıyla, Türkiye'nin

sanayi toplumunun kurum ve kurallarına tam olarak ulaşması gerekmektedir. Bu süreci yaşamadan bilgi toplumu aşamasına ulaşmak olanaksızdır.

Bilgi toplumu, iletişim-bilişim devriminin en somut görüntüsüdür. Bilgi toplumunda teknoloji sayesinde bilgi üretimi önem kazanmıştır. Bilgi toplumunda bilgi teknolojileri ile sosyal değişme arasındaki ilişkiler ve ortaya çıkan değişmeler iki noktada özetlenebilir:

Ilki, bilişim teknolojilerindeki değişim ve hızın, sosyal yapıyı çok hızlı bir değişim sürecine sokmuş olmasıdır.Ikincisi sosyal değişimin çok hızlı olması, bireysel ve toplumsal hayatın parçalanmasını da hızlandırmaktadır. Bu parçalanmalar bireyde olduğu kadar onun aile hayatında, eğitim de, siyasal, hukuksal alanda da ortaya çıkabilmektedir.

C.Ü. Sosyal Bilimler Dergisi Mayıs 2003 Cilt : 27 No:1 1-10 –Faruk Kocacık

Erdem Tomuş

Bilişim '07

bilişen gençlik 004 gereksinim analizi / requirement analysis

Gereksinim Analizi-Gerekli olanın ortaya çıkarılması(ihtiyaçların belirlenmesi)

alt başlıklar

Gereksinim Analizinin Amacı

Sistem Araştırması

Gereksinimler Kataloğu

Fonksiyonel gereksinimler ve fonksiyonel olmayan gereksinimler

Gereksinim Kataloğuna girilen bir örnek

PG Topic:Bütünüyle gereksinim analizinin imkansızlığı

3.1 Gereksinim analizinin amacı

Daha önceki konularda bahsedildiği gibi bir sistem analistinin önemli görevlerinden biride yeni bir sistemde nelerin gerekli olacağını belirlemesidir,bunları ortaya çıkarmasıdır Requirement Analysis(gereksinim analizi)'ne bir çok isim verilmiştir,req.determination,req. acquisition gibi ancak bizim için önemli olan 1998 de Donal Flynn'ın önerdiği 'requirement determination' dır.Bu da gereksinim belirlenmesi diye türkçeye çevrilebilir.Donal Flynn'in tanımı şu şekilde:

Gereksinimlerin belirlenmesi fazı birçok bölümlerden oluşur. bunlar problemin belirlenmesi,gereksinimlerin elde edilmesi ve son olarakta gereksinimlerin modellenmesi bölümleridir. Burda amaç kullanıcının içerik çerçevesinde açıkladığı,ihtiyaç duyabileceği şeyleri tanımlayabilmektir.

Biz yinede genel olarak requirement analysis i kullanacağız.Gereksinim Analizinin amacı; yeni sistemin gereksinimlerini doğru anlayabilmek ve projenin kalan kısmını düzgün yönlendirip,uygulayabilmektir.G.A(gereksinim analizi)'nde plan yaparak ve çalışmanın başlangıç kapsamında anlaşarak projenin analiz fazı oluşturulur.

G.A'nin amacı:

yeni oluşturulacak sistemde ne tür data(veri) ve işlemler gerekeceğinin belirlenmesi

yeni oluşturulacak sistemde fonksiyonel olan ve olmayan gereksinimlerin belirlenmesi

menejerlerin anlayacağı dilde çeşitli işlem seçeneklerinin kurgulanması,kurulması

gereksinimlerin teknolojik detaylar(özellikle bilgisayar içerikli) olmadan belirlenmesi

3.2 Sistem araştırması

Mevcut çoğu bilgi sistemlerinde amaç kağıt işlerini bilgisayara aktarmaktır,yani paperwork denen kısmı mümkün olduğunca azaltmaktır.G.A.nde en önemli aktivitelerden biride şuanki mevcut sistemin nasıl işlediğini incelemektir.Neye ihtiyaç duyulacağının belirlenmesi için,mevcut sistemin iyi anlaşılmış olması gerekmektedir. G.A kullanıcıların öncelikle neye ihtiyaç duyacağını belirtmeli, ayrıca güvenlik,kontrol gibi konularıda dikkate almalıdır. Yani yapılması gereken araştırmanın sonucunda mevcut sistem modellenebilmelidir(diagram ve kelimelerle) Mevcut sistem fiziksel olarak var olduğu için buna Mevcut Fiziksel Sistem denir.

3.2.1 Röpotajlar (Görüşmeler)

Kullanıcıların yeni sistemde ne istediklerini öğrenmenin belki de en kolay yolu onlarla görüşmektir. Mevcut sistemdeki problemleri öğrenip,yeni sistemdeki gereksinimler ortaya konur ki problemler tekrar etmesin. Röportajların zorluğu,doğru çalışanı bulmaktadır.Bu yüzden işi temelde yapan,sistemin içinde direk çalışan kişiler yöneticilere oranla daha çok tercih edilmelidir.Yöneticilerle konuşmanın zorluğu şudur,onlar sürekli mevcut sistemin nasıl işlediğini iyi bildiklerini sanırlar halbuki bilmiyorlardır.

3.2.2 Röportaj Etiği (iyi bi röportaj nasıl yapılır?)

Tavsiyeler Her zaman önce evödevinizi yapın,bu da konuşcağınız kişi ve departmanı hakkında bilgi edinmekle olur Bildiklerinizi unutun,herhangi biri sizi yanlış bilgilendirmiş olabilir. Röportaj yapacağınız kişi konuşsun,siz ona sölemesi gerekenleri söylemeyin,amacınız onun ne bildiğini öğrenmek,onun ne bildiğini tahmin etmeniz ve bunu onlara söylemeniz asıl mevzunun kaçmasına neden olur. Departmanında neler döndüğünü sormaya çalışın ki bu çoğu zaman basit ama istediğinizi elde etmenize yarayan bir 2lidir. Röportajı yaptığınız kişi konuşurken,onu bölmeyin,eğer bölmek zorundaysanız da tekrar nereden başlanması gerektiğini belirtmek sizin profesyonelliğinize bağlı

Yapmamanız Gerekenler Üstün olmayın,kendinizi konuştuğunuz kişiden daha üst seviyede görmeyin,itici bir durum olur. Beden dilinizi kullanmamaya çalışın,aynı şekilde argoyu da. İşlerin nasıl yürüdüğünü bildiğinizi göstermeyin,biliyorsanız belli etmeyin,bilmiyorsanız susun. Konuştuğunuz kişinin işinin aptalca,sıkıcı,gereksiz veya tam anlamıyla eksik bir iş olduğunu sakın belirtmeyin, bunu göstermeyin. Konuşmacı yalan söylüyor ise,bunu anlasanız da belli etmeyin,karşılıklı atışmaya girmeyin.

Yapmanız Gerekenler Öncelikle Kendinizi tanıtın,direk içeri girip oturup soru sormaya başlamayın,kim olduğunuzu ve niye orada bulunduğunuzu anlatın. Not alıp alamayacağınızı sorun,kimse sizden konuşulacakları ezberlemenizi beklemiyor ama bu soru nezakaten sorulmalıdır. Kesinlikle izin almadan sesli kayıt yapmayın aksi takdirde bu durum açığa çıkarsa bir daha kimse sizinle röportaj yapmaz. Kibar olun,kaba analistler verimsizdirler ve çoğunlukla yanlış bilgilendirilirler. Mütevazi olun,bildiklerini öğrenmek için ordasınız,uzmanlık taslamayın Gerekirse konuya açıklık getirttirin,anlamadığınız yerlerde mutlaka sorun. Sonunda kendi görüşünüzü belirtin,çıkardığınız sonuçları aktarın ki yanlış anlaşılan bir şey varsa ortaya çıkar ve düzeltilir.Ayrıca bu atlanan konuları da hatırlamaya yardımcı olur. Sonunda teşekkür etmeyi bilin,değerli zamanlarını size ayırdıkları için konuşmacılara teşekkür ediniz.

bilgi edinmenin farklı yolları da vardır,röportaj dışında...döküman toplama ve gözlem mesela

3.2.3 Döküman toplama çok önemlidir.Analist mevcut sistemin çalışmasını sağlayan birçok farklı döküman tiplerini toplamalıdır ve incelemelidir.Form,not,rapor gibi şeyleri.Bu arada analist bütün bu kağıt üstündeki dataların nereden gelip nereye gittiğini incelemelidir.

3.2.4 Gözlem Analist nelerin olup bittiğini aktüel bir şekilde,görmelidir,gözlemlemelidir.Bazen birkaç çalışanla oturup olanların detayını gözlemleyecek durumlar olabilir,hatta işakışında insanları takip etmek bile gerekebilir. Bazı durumlarda analist çalışanları çeşitli görevleri yerine getirirken dikkatlice izlemek için sistemin küçük, geçici bir versiyonunu kendi kurmak durumunda kalabilir.

3.2.5 Problemler ve gereksinimler

Mevcut fiziksel sistemin araştırılması sırasında birçok problem su yüzüne çıkarılacaktır ve de kullanıcıların istedikleri ancak olmayan bazı fonksiyonlarda sözkonusu olacaktır. Problemler ve gereksinimler PRL olarak adlandırılan bir listede tutulmalıdır.Bu problemin veya problemle birlikte gereksinimin yer aldığı,ayrıca muhtemel çözüm önerilerini de içeren bir formdur.Ayrıca PRL'deki içerikler daha sonra resmi bir döküman olan,Gereksinimler Kataloğu(req.catalogue) adı verilen belgeye de işlenmelidir. 3.5'te kitapta örnek şekil var.sayfa 33

3.3 Req.Catalogue (RC-roberto carlos:P,gereksinimler kataloğu)

Herbir problem ve gereksinim düzenlenir ve önceliklerine göre sıralanır ve bu şekilde RC'de kendine yer bulur.

Bu döküman sistem geliştirme yaşam döngüsünün analiz safhasında hazırlanır.Bu dökümanın içeriği için sistem gereksinimlerin açıklamaları denilebilir.

Gereksinimler mümkün olduğu kadar sayılabilir olmalı,tekrarlanmayan şekilde olmalı ve de kararlara temel olabilecek şekilde yeterince detaylandırılmalıdırlar.

Gereksinimler kataloğu şu detayları içerir:

mevcut sistemdeki yanlışlar ne? Öngörülen sistem için arzu edilenler neler? Sistemin fonksiyonel gereksinimleri(sistem ne yapmak zorunda) sistemin fonksiyonel olmayan gereksinimleri (mesela performans seviyeleri ve kaynak kullanımı gibi)

unutulmamalı ki rc'de yazan her detay uygulanmayabilir gerçekte.İyi bir analiz ve gerçekten ihtiyaç var mı yok mu belirlendikten sonra bu karar alınır..

the mean time to failure of a system :sistem hata öncesi ortalama ömrü : sistemin çökmeden önceki tahmini ortalama ömrü

response time : tepkime süresi : kullanıcının bir butona veya klavyede tuşa basmasına verilen tepkimenin süresi,bildiğiniz açma kapama tuşları sonucu oluşan etkide geçen süre

3.4 Fonksiyonel Olan ve Olmayan Gereksinimler

Gereksinim iki tiptir... fonksiyonel olan ve olmayan.

Fonksiyonel olan : sistemin yapması gerekeni belirtir.sistemin ne tür hizmetleri olmalı ve ne aktivitiler taşımalı bu belirtilir.

Fonksiyonel gereksinimler açıklamalarla ilgilenir.Raporları şekillendirir,sorgu ve güncellemeleri içerir,veri kaydını erişimini ve aktarımını ilgilendirir.

Fonksiyonel olmayanlar ise tepkime süreleri(response time),çöküş süresi(mean time failure),güvenlik ihtiyaçları,engelliler için erişim gibi konuları ilgilendirir.

3.4.1 Gereksinimlerin Dökümantasyonu (req.spesification)

Bu analistin sorunların giderilmesi için ne anladığının kağıda dökülmesidir.Kesin durumlar içerir,yeni sistemle ilgili.Mümkün oldğu kadar detaylı bir şekilde maddeler halinde sistemin ne yapması gerektiği anlatılır.Eski sistemin ne yaptığından çok yeni sistemin nasıl olması gerektiği kesin bir şekilde işlenir.Bu döküman genelde müşteri ve iş odaklı hazırlanır.

bilişen gençlik 002 bilgi kavramı

Bilgi Kavramı

Bilgi en basite indirgenmiş ifadeyle verinin işlenmiş,yorumlanmış,günlük hayatta kullanılabilir halidir.O zaman aklımıza veri nedir sorusu gelebilir.Bunun cevabını da şu şekilde verebiliriz; veri sistemlerin kendi dışından elde ettikleri, gerçek olaylar ve durumlar ile ortaya çıkan değerler olarak düşünülebilir.

Bilgi Hiyerarşisi

Bilgi hiyerarşisi bilginin aşamalarını yansıtır. Bilgi hiyerarşisinde aşağıdaki süreçler yaşanmaktadır.

• Fiziki Süreç
  
• Ölçüm ve Gözlem
  
• Verinin İçeriğe Yerleşmesi
  
• Enformasyonun Anlaşılması ve Açıklanması
  
• Bilginin Uygulanması
  

Bilginin hiyerarşisini bu süreçler altında daha detaylı inceleyecek olursak;fiziki süreçten kasıt gözlem yoluyla elde edilebilen nicel ölçüler ve bunların derlenmesi denebilir.Daha sonraki aşamada ölçüm ve gözlemde buna veri denir,veriler bu aşamada sınıflandırılır indekslenir, boyutu belirlenir.Sonra bu veri içeriğe yerleştirilince enformasyon şeklini alır.Yani sıraya konan ve korelasyon ve ilişki içindeki veri enformasyona dönüşmüş demektir.Sonrasında bu enformasyon analiz edilir ve bir anlam çıkarılır ki sonucunda açıklama da yapılabilir.İşte buna bilgi denir.Bilgi tümevarımla,tümdengelimle,muhakeme etmeyle,kuşkucu yaklaşımla elde edilir.
Bir sonraki adımda bilgi uygulanır ki buna fikir oluşturma denir.Burdaki süreçler liderlik,karar alma,karara yardımcı olma süreçleridir.

Kısaca Gözlemle başlayıp,organize edilen(düzenlenen),organize edildikten sonra anlamaya çalışılan,anladıktan sonra uygulanan bilginin bu süreçleri bilgi hiyerarşisini oluşturur.
Bir örnek vermek gerekirse,yağmurun yağması fiziki bir süreçtir ve gözlemlenir.Eğer biz hava sıcaklığının yaklaşık 10 derece düştüğünü ve yağmurun öyle yağdığını ölçmüşsek de,ya da bunu biliyorsak diyelim o zaman bu bize bilgiyi verir.Eğer biz nemin çok yüksek olduğu ve sıcaklığın aniden düştüğünde atmosferin nemi taşıyamadığını ve bu yüzden bu tür durumlarda yağmur yağdığını biliyorsak bu bizim öngörüye sahip olduğumuzu ve tümevarım,tümdengelim gibi yöntemlerle çıkarım yapabileceğimizi gösterir.Bizim yağmurun yağdığını bilmemiz de yani bunu ilk defa görmüyor olmamız,havadan gelen su damlacıklarının bizi şaşırtmaması,bunun yağmur yağıyor diyerek adlandırılabilmesi bizim için bilginin uygulanmış hali oluyor,yani bizim bilgelik halimiz oluyor diyebiliriz çünkü biz biliyoruz ki bu yağan şey yağmur.

Bilgi Çeşitleri

Gündelik Bilgi : İnsanın günlük yaşamında bir-iki tecrübeden genellemelere ulaşması şeklinde ortaya çıkan bilgidir. Örneğin, sokakta top oynayan birinin terleyip su içmesi sonucu hasta olunca; "Terli terli su içtim,hasta oldum" demesi gibi.Gündelik bilgi düzensizdir,özeldir.Genel geçerliliği sözkonusu değildir.Doğruluğu da görecelidir,kesin değildir.

Teknik Bilgi : İnsanın günlük yaşamını kolaylaştırmak amacıyla araç gereç yapımı ile ilgili bilgidir. İki türlü teknik bilgi vardır.
Gündelik bilgiye dayalı teknik bilgi : İnsanın gündelik yaşantısındaki tecrübelere dayanarak araç gereç yapmasıdır.
Bilimsel bilgiye dayalı teknik bilgi : Bilimsel verilerden yararlanarak araç gereç yapılaması ile ilgili bilgidir.

Dini Bilgi : Tanrının insanlara peygamberler aracılığıyla, vahiy yoluyla bazı emir ve yasaklar bildirmesi şeklindeki bilgidir. Kutsal olanla bunun karşısındaki insanın konumunu ifade eder. Dinsel bilgiye kesin iman ile inanılır, eleştirisi yapılamaz.Mutlak gerçekliği inceler.

Sanat Bilgisi : İnsanın çevresindeki olaylar ya da nesneler karşısındaki duygulanımlarını, heyecanlarını değişik biçimlerde ifade etmesiyle ortaya çıkan bilgidir. Örneğin edebiyat, resim müzik alanlarındaki eserler gibi.

Bilimsel Bilgi : Bilimsel yöntem ve akıl yürütme yoluyla varlıklar hakkında elde edilen bilgidir.

Bilimler üç gruba ayrılır:
Formel bilimler, mantık, matematik gibi.
Doğa bilimleri,fizik, kimya astronomi gibi.
İnsan bilimleri, psikoloji, sosyoloji, antropoloji gibi.

• Merak ve hayret sonucu ortaya çıkar.
  
• Bilimsel bilgi nesneldir. Bireyden bireye değişmeyip herkes için aynıdır.
  
• Evrenseldir. Bilim herhangi bir milletin, ırkın malı değil bütün bir insanlığın malıdır.
  
• Akla ve mantığa dayalıdır. Bilimsel olan akılsaldır. Akılsal olan bilimseldir.
  
• Yığılan ve ilerleyen bir bilgidir. Sürekli gelişir de denebilir.
  

Felsefi Bilgi : Felsefi düşünce ile genel geçer ve kesinlikten uzak ama önyargısız, iyi temellendirilmiş, güvenli ve tutarlı olarak ortaya konan bilgidir.

• Her sorunu aklın süzgecinden geçirir.
  
• Açıklamalarında bitmişlik ya da kesinlik yoktur.
  
• Filozofun kişiliği önemli rol oynar.
  
• Sistemli, düzenli ve birleştirilmiş bir bilgidir.
  

Bilgi statik olmaktan uzaktır ve değeri kimin sahip olduğuna,diğer bilinenlere ve geçerlilik süresine göre değişebilir.Alıcıyla verici için bilginin değeri aynı değildir.Eğer bir firma o bilgiden kar elde edemeyecekse yatırım yapmaz.Alıcı için bilgi satıcıya göre daha değerli olmalıdır.Bu yüzden bilginin değeri içeriğiyle orantılı olarak değişir.Farklı kurumlar aynı bilgiye farklı değer biçebilir.
Bunun dışında farklı bilgi parçaları da biraraya gelerek bir sinerji oluşturulup,daha değerli bir bilgi üretilebilir.Bilimde özellikle işler bu şekilde yürümektedir.
Datanın fiyatı bellidir,ancak bilgi içeriği ve anlamıyla aktarılır bu yüzden faydası fazladır ve değeri zor belirlenir.Bilginin faydaları,değeri somut ve soyut olarak ikiye ayrılabilir.Somut faydalar finansal terimlerle ölçülebilir olan bilgilerdir,soyut olanlarda,doğası gereği sınıflaması,sayması zor olandır. Ölçülebilir verilerde en bariz örnek bilginin direk satılmasıdır.Satılabilen bilginin değeri bellidir.Örnek olarak vermek gerekirse spam listeleri birçok kişinin bilgisini barındırması nedeniyle para karşılığı satılmaktadır.
Bilginin temel kullanım amacı karar vermede destek olduğuna göre alınacak kararın değerine bağlı olarak bilginin değeri de belli olur. Bilginin değerini, bilgiden beklenen sonuçlara göre belirlemek gayet normal olandır ve gerçekçidir. Bilginin değerini belirleyen nitelikleri sayacak olursak zamanlılık, yerindelik, eksiksizlik, ekonomiklik, uygunluk gibi kavramları sayılabiliriz.
Kısaca bilginin değerini ölçmeye gidersek,önce bilgi güvenilir mi buna bakarız.Güvenilir değilse bu bilgi değersizdir.Güvenilirse,güncelmi buna bakılır.Güncel,zamanlı değilse değersizdir. Sonra bilgi tam mı buna bakarız.Eğer tam değil ama ihtiyaca uygunsa bizim için değerli sınırlı bilgi,ihtiyaca uygun değilse değersiz bilgidir.Eğer ihtiyaca uygun ve tam bilgiyse değerli bilgidir.

bilişen gençlik 001 etik,ahlak,suç kavramları

Suç kavramı toplumlarda yerleşmiş,düzeni korumaya yönelik ortaya çıkan kuralların ihlaline denir.Bu ihlal kişinin amacına göre suç oluşturur.Yapılan hareket iyi bir amaca yönelik değilse bu suçu temsil eder.Hareketin sebebi ve sonucu üzerinde yorum yapılıp suç olup olmadığı da netleştirilebilir.

Kabahat ise suçun hafifine verilen addır,toplumda yapılan,öngörülen yanlış hareket veya eylemler kabahati temsil eder.Zaten yasamızda da,tck’da ceza kanununda kabahat yer almaz.

Etik ahlaka oranla yazılı olan kurallar bütünüdür.Yine ahlak gibi toplum düzenine hizmet eder ancak genelde yazılıdır.Örneğin meslek etikleri,berberler odasının yayınladığı bir etik listesi vardır.Ayrıca kişinin özdenetimini anlatan kavramdır,bireyin suç veya kabahat işlememesindeki temel nedenlerden biridir. İçinde bulunduğumuz toplumda kişi kendi kimliğini gözönünde bulundurarak belirli kurallara uyar ve genelin yapmadığı şeyleri yapmaz,özdenetimini gerçekleştirir.Örneğin birey dışkısını sokak ortasında yapmaz,bunun için tuvaleti kullanır.Kısacası kanunların bittiği yerde etik başlar.
Bireyler olarak yaptığımız her işte kendimizi sorumluluk sahibi hissetmeli ve empati kurup kendi vicdanımızın sesiyle bir harekette bulunmalıyız,bu bizim etik olarak düzgün kişiliğe sahip olduğumuzu gösterir.

Ahlak bilinçli bir bireyin doğru ile yanlışı ayırmasıdır.Bilinci gelişmemiş bir bireyin ahlakının gelişmiş olması beklenemez.Ahlak gelişimi genelde karmaşalık içerebilir.Örneğin parası olmadığı için ekmek çalan bir çocuğun yaptığı doğru mudur diye sorulduğunda cevaptan çok neden önemlidir.İşte bu neden ahlak gelişimindeki aşamamızı gösterir.
Ahlak anlayışı toplumumuzun yazılmamış kurallar bütününün en önemli halkasıdır.Toplumda bu anlayış alışkanlık ve tekrar yoluyla kazanılır.

Bilgi Güvenliği bilginin istenmeyen kişiler tarafından ele geçirilmesini ve işlenmesini önlemeyi tanımlar.Bilgi başlı başına bir varlıktır ve hasarlardan doğru bir amaçla ve doğru şekilde her türlü ortamda gerekirse en yeni teknolojiyle korunması gerekir.
Bir diğer bilgi güvenliği tanımı da şu şekilde yapılabilir:Bilgilerin saklanması ve taşınması esnasında bozulmasını ;yasaklı erişimleri engelleyen ortamı oluşturma çabalarının tümüdür.Bu çabalarda belli kurallar gözönünde bulundurulmalıdır.Bunlar bilgiye erişimin izlenmesi,değişikliklerin kayıt altına alınması,silme işlemlerinin limitlendirilmesi gibi kurallardır.

Bilgi Sigortası bilgi güvenliği kavramıyla içiçe bir kavramdır.Bilgi güvenliği sağlanan bilginin herhangi bir riske karşı sigorta altına alınmasına bilgi sigortası denir.

Norm belli başlı uyulan düzene denir,normlar bölgelere göre değişebilir.Normları ahlakın alt kollarından biri gibi görebiliriz.Normlar aynı zamanda ölçü görevi yapan en yüksek kurallardır.
Kural uyulması gereken ilkelerdir ki bunlar temelde davranışa yön vermeyi amaçlar.Kuralların varlığı her zaman tartışılmıştır ancak kendisi zaten belirli şartlar neticesinde doğar.Ama yine belirli şartlar neticesinde ölebilir.Bu sebeple kuralların hepsi doğru ya da hepsi yanlış da diyemeyiz.

Değer kısaca insan emeğidir aslında.Toplumdaki değerler,değer yargıları dediğimizde biraz daha ahlak ve normlara doğru kayan bir tabir sözkonusudur,burda da kesimlerin farklı normları değer yargılarını oluşturur.Örnek vermek gerekirse bir bayanın şortla deniz kenarında gezmesiyle anadolunun bir köyünde gezmesi arasında mekandan kaynaklanan kesimlerin farklı değer yargıları söz konusudur.